‘Zorg voor jezelf zoals een liefdevolle ouder voor jou zou zorgen’

Zoals veel moeders zorgde Essemie, moeder van twee zonen en doopsgezind voorganger, vooral heel goed voor iedereen om haar heen. Gaandeweg ging zij zien hoe belangrijk het is ook goed voor jezelf te zorgen. Dat wil ze ook meegeven in de opvoeding. ‘Ik hoop dat mijn kinderen als een liefdevolle ouder voor zichzelf kunnen zorgen. Dat ze zichzelf zien om wie ze zijn. En dat ze mild kunnen omgaan met hun tekortkomingen.’

‘Ik probeer mijn kinderen het belang van zelfzorg mee te geven. Dat begint bij praktische, dagelijkse dingen: gezond eten en je tanden poetsen – niet omdat ik dat zeg, maar omdat het belangrijk is om goed voor jezelf te zorgen. Maar op een dieper niveau is zelfzorg voor mij dat ik voor mezelf kan zorgen zoals een goede moeder of vader voor mij zou zorgen. En een goede moeder of vader houdt, volgens mij, in de gaten wat op lange termijn goed voor je is, maar is ook ondersteunend.

Het is belangrijk dat zij leren die liefdevolle ouder voor zichzelf te zijn. ik kan proberen dat voor hen te zijn, maar uiteindelijk doe ik maar een klein stukje. Zij moeten zichzelf een leven lang opvoeden en ik hoop dat ze de rest van hun leven op die manier met zichzelf kunnen omgaan. 

Mildheid

Dat moet ik hen dus voordoen. Dat is best lastig en ook zoeken. Maar wat ik hen in ieder geval graag wil voordoen – en wat soms ook wel lukt -, is dat ze mild omgaan met hun tekortkomingen. Ik denk dat het belangrijk is dat we die kunnen zien en dat ze er ook mogen zijn. En dat we er grappen over kunnen maken.

Zelfzorg valt niet altijd samen met doen waar je naar verlangt, wat je wil en waar je behoefte aan hebt – als dat al drie verschillende dingen zijn. Zelfzorg is doen wat goed voor je is. Maar het is nog niet zo makkelijk om te weten wat dat dan is. Ik wil en doe ook dingen die niet per se heel goed voor me zijn. Toch probeer ik ook dan terug te gaan naar iets in mij dat voor mezelf zorgt en tegen mezelf te zeggen: het is gegaan zoals het is gegaan en dat hoort ook bij mij.
Ik zeg niet dat ik niets meer kan veranderen, maar ik zal altijd wel wat rommelig blijven, of dingen vergeten, of dingen uitstellen. Meestal komt dat wel goed en soms ook niet. Ik probeer dat te accepteren en mildheid te voelen over wie ik ben en wat ik hebt gedaan. Dat zou je kunnen zien als zelfzorg aan de achterkant.

Aanmoediging

Aan de voorkant is zelfzorg dat ik dingen in mezelf aanmoedig waarvan ik weet dat ze goed voor me zijn, maar die ik niet per se uit mezelf doe of zelfs moeilijk vind. Ik ben in september gaan roeien. Daarvoor moet ik twee keer in de week vroeger opstaan en soms regent het, dus daar heb ik niet altijd zin in.

Het is ook niet alleen het praktische ongemak: ik vind het ook eng om in die boot te stappen. Ik sta liever gewoon op de kant. Maar ik heb mezelf aangemoedigd: bang zijn is okay, dit hoort erbij, straks gaat het beter, dan heb je jezelf overwonnen en wat moet dat een goed gevoel zijn. Voor mij is zelfzorg: dat allemaal mogen voelen. En ook: er toch mee doorgaan, omdat ik voel dat het supergoed voor me is en omdat het een investering is in mezelf. Intussen heb ik mijn angsten overwonnen en vind ik het roeien heerlijk.  

Jezelf zien

Ook dat wil ik mijn kinderen meegeven: dat ze de moeite waard zijn om in zichzelf te investeren. Ik had zelf op dat gebied wel wat meer aanmoediging en stimulans willen hebben. Ik heb er best lang over gedaan om me te realiseren dat ik de moeite waard ben om in te investeren.
Want ook dat is zelfzorg: dat je erop durft te vertrouwen dat je goed bent als geheel. Je hoeft niet elke dag blij te zijn met jezelf, maar het is belangrijk dat je jezelf ziet om wie je bent. En dat je daarin ook wordt gezien door anderen, die belangrijk voor je zijn. Er zijn vast perfectere levens, maar dit is mijn leven. Er zijn ongetwijfeld perfectere lijven, maar dit is mijn lijf en daar wil ik graag een band mee.

Dat probeer ik mijn kinderen mee te geven. En omgekeerd leren ze mij soms dat ze heel goed voor zichzelf kunnen zorgen, terwijl ze dat op een andere manier doen dat ik dacht dat goed was. Dat ze hun leven op hun eigen manier opbouwen en goed naar zichzelf luisteren. Daar ben ik heel trots op. Dat kon ik zelf niet op die leeftijd. Dat heb ik echt moeten ontdekken.

Ik gun mijn en alle kinderen dat ze echt kunnen voelen dat ze mogen zijn wie ze zijn, met alles wat ze zijn. En dat ze weten hoe belangrijk het is om gezien te worden om wie je bent; ook door jezelf.’

Interview: Marijke Verduijn

Lees ook de andere interviews in de serie: wat wil je (je) kinderen meegeven?, met onder anderen
Abdelkader Benali, Karel Eijkman, Gerdi Verbeet, pedagoog Micha de Winter, Kinderombudsman Magrite Kalverboer, oud-Denker des Vaderlands Daan Roovers en kinderboekenschrijvers Pim Lammers en Rindert Kromhout.